Veel ouderen op Curaçao vallen nu buiten het zorgsysteem — dat moet veranderen
WILLEMSTAD - Naast een waarschuwing over de toenemende druk op de ouderenzorg bevat het rapport van Hende-I-Medio-Ambiente (HiMA) ook een reeks voorstellen om het zorgsysteem voor ouderen op Curaçao structureel te versterken. De organisatie pleit voor een combinatie van betere inventarisatie, uitbreiding van zorgcapaciteit, ondersteuning van mantelzorg en nieuwe woonzorgvormen.
Een van de eerste stappen die volgens het rapport nodig is, is beter inzicht krijgen in de groep ouderen die nu buiten het formele zorgsysteem valt. HiMA stelt voor om een gericht onderzoek uit te voeren naar ouderen die thuis wonen zonder voldoende ondersteuning.
Volgens de organisatie bestaat het vermoeden dat een aanzienlijk aantal ouderen in wijken verspreid over het eiland afhankelijk is van familie, buren of informele hulp, terwijl hun zorgbehoefte in werkelijkheid groter is.
Een dergelijke inventarisatie moet volgens HiMA niet alleen het aantal kwetsbare ouderen in kaart brengen, maar ook hun medische en sociale situatie. Op basis daarvan kan worden bepaald welke vormen van zorg nodig zijn, variërend van thuiszorg tot dagopvang of opname in een verpleeghuis.
Woonzorgvoorzieningen
Daarnaast wijst het rapport op mogelijkheden om bestaande gebouwen te benutten voor nieuwe woonzorgvoorzieningen. Volgens HiMA staan op Curaçao verschillende overheidsgebouwen of andere panden leeg die relatief snel kunnen worden omgebouwd tot voorzieningen voor ouderen. Dit zou een manier kunnen zijn om op korte termijn extra capaciteit te creëren zonder dat er eerst langdurige nieuwbouwtrajecten nodig zijn.
Een belangrijk onderdeel van de voorgestelde aanpak is het versterken van mantelzorg. Veel ouderen op Curaçao worden in de praktijk verzorgd door familieleden. Volgens HiMA is die informele zorg onmisbaar, maar staat zij ook onder druk door economische omstandigheden en doordat familieleden vaak zelf moeten werken.
De organisatie pleit daarom voor maatregelen die mantelzorgers ondersteunen, bijvoorbeeld via begeleiding, training of tijdelijke vervangende zorg wanneer familieleden even worden ontlast.
Geriatrische zorg
Het rapport benadrukt ook het belang van meer aandacht voor geriatrische zorg. Naarmate de bevolking vergrijst, nemen aandoeningen zoals dementie en chronische ziekten toe. HiMA stelt dat de zorgsector beter moet worden voorbereid op deze ontwikkeling door meer gespecialiseerde kennis en voorzieningen voor ouderenzorg te ontwikkelen.
Een concreet voorbeeld dat in het rapport wordt genoemd, is de geriatrische revalidatiezorg die bij verpleeghuis Betèsda is opgezet. Deze vorm van zorg richt zich op ouderen die na een ziekenhuisopname moeten herstellen voordat zij weer zelfstandig kunnen functioneren. Maar volgens HiMA is deze voorziening opgezet zonder structurele financiering, waardoor de continuïteit ervan onzeker kan zijn.
Volgens het rapport laat dit voorbeeld zien dat innovatieve zorgvormen wel degelijk mogelijk zijn op Curaçao, maar dat zij vaak afhankelijk blijven van tijdelijke of onzekere financiële middelen. HiMA pleit daarom voor een stabieler financieringsmodel voor ouderenzorg.
Speciale Taskforce
Om de verschillende initiatieven beter op elkaar af te stemmen, stelt de organisatie voor om een speciale taskforce voor ouderenzorg op te richten. Zo’n taskforce zou volgens HiMA vertegenwoordigers van de overheid, zorginstellingen en andere betrokken organisaties samenbrengen om beleid, financiering en uitvoering beter te coördineren.
Volgens de organisatie is een dergelijke geïntegreerde aanpak nodig om de toenemende zorgvraag op te vangen. Door tijdig maatregelen te nemen kan volgens het rapport worden voorkomen dat ziekenhuizen overbelast raken en dat meer ouderen zonder passende zorg thuis blijven wonen.
Overheid
Volgens HiMA ligt de verantwoordelijkheid voor een structurele aanpak uiteindelijk bij de overheid. In het rapport wordt de regering opgeroepen om ouderenzorg nadrukkelijk hoger op de beleidsagenda te plaatsen en te zorgen voor duidelijke regie, structurele financiering en betere samenwerking tussen zorginstellingen.
De organisatie stelt dat de vergrijzing van de bevolking al jaren voorspelbaar is en dat het moment is gekomen om van losse initiatieven naar een samenhangend beleid over te gaan.
In de slotparagraaf van het rapport pleit HiMA daarom voor een brede beleidsaanpak waarin overheid, zorginstellingen, maatschappelijke organisaties en de private sector gezamenlijk werken aan oplossingen. Daarbij gaat het niet alleen om extra capaciteit in verpleeghuizen, maar ook om preventie, ondersteuning van mantelzorg en nieuwe woonzorgvormen.
Volgens de organisatie is tijdige actie nodig om te voorkomen dat het zorgsysteem verder onder druk komt te staan en dat steeds meer ouderen zonder passende zorg thuis blijven wonen.
